یکی از پرسشهای رایج در میان مهندسان، پیمانکاران و مجریان ساختمان این است که آیا وال مش مورد تأیید استاندارد ۲۸۰۰ است یا خیر؟ پاسخ این سؤال را باید با دقت بیان کرد؛ زیرا «وال مش» نام یک روش اجرایی رایج برای مهار لرزهای دیوارهای غیرسازهای است، در حالی که ضوابط فنی آن در قالب مسلحکردن دیوار با شبکه الیاف در ضوابط لرزهای مطرح شده است.
در پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش چهارم، روشی برای مسلحکردن دیوار با استفاده از نوارهای شبکه الیاف شیشه یا کربن ارائه شده است. بنابراین، اصل استفاده از شبکه الیاف برای مهار لرزهای دیوارهای غیرسازهای در این ضوابط پیشبینی شده است؛ اما انطباق یک محصول یا سیستم مشخص با ضوابط، به مشخصات فنی مصالح و نحوه طراحی و اجرای آن نیز بستگی دارد.
وال مش چیست؟
والمش یک سیستم برای مهار لرزهای دیوارهای غیرسازهای است که در آن از شبکههای الیافی و لایهای از ملات یا پلاستر برای مسلحکردن دیوار استفاده میشود.در این روش، شبکه الیاف روی سطح دیوار قرار گرفته و با پوشش مناسب در ساختار نازککاری درگیر میشود. هدف اصلی این سیستم، افزایش یکپارچگی و ظرفیت دیوار در برابر نیروهای خارج از صفحه و کنترل رفتار آن هنگام وقوع زلزله است.
در مقایسه با برخی روشهای سنتی مهار دیوار، این سیستم میتواند جزئیات اجرایی متفاوتی داشته باشد و در طراحی مناسب، نیاز به برخی اجزای فلزی مانند وادارهای قائم را کاهش دهد.
آیا وال مش در استاندارد ۲۸۰۰ آمده است؟
بله؛ استفاده از شبکه الیاف برای مسلحکردن و مهار لرزهای دیوار در پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش چهارم پیشبینی شده است. در این پیوست، در بخش مربوط به روشهای مهار دیوار، استفاده از نوارهای شبکه الیاف شیشه یا کربن روی دیوار توضیح داده شده است. همچنین برای شرایط مختلف، مشخصاتی برای نوع الیاف، مقاومت و مقدار مصرف شبکه ارائه شده است.
بنابراین اگر منظور از سؤال این باشد که آیا روش مهار دیوار با شبکه الیاف در ضوابط لرزهای ساختمان به رسمیت شناخته شده است؟ پاسخ مثبت است.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
وجود روش شبکه الیاف در استاندارد ۲۸۰۰ به معنی تأیید خودکار هر محصولی که با عنوان «وال مش» عرضه میشود نیست.
محصول مورد استفاده باید مشخصات فنی لازم را داشته باشد و طراحی و اجرای سیستم نیز مطابق ضوابط مربوط انجام شود.
دانلود ویرایش چهارم استاندار 2800
ضوابط پیوست ششم برای شبکه الیاف چیست؟
پیوست ششم برای این روش تنها به استفاده از یک «مش فایبرگلاس» اکتفا نکرده و مشخصات فنی شبکه و الیاف را نیز مورد توجه قرار داده است.
در متن پیوست ششم ویرایش چهارم، برای نازککاری سیمانی، استفاده از الیاف شیشه مقاوم به قلیا (AR-Glass) با مقاومت تسلیم بیش از ۱۲۰۰ مگاپاسکال مناسب دانسته شده و در صورت استفاده از نازککاری گچی، استفاده از E-Glass با همان سطح مقاومت مجاز ذکر شده است. همچنین برای شبکه بهصورت نواری حداقل ۱۰۰ گرم بر مترمربع و برای استفاده سرتاسری حداقل ۵۰ گرم بر مترمربع در هر سمت دیوار ذکر شده است.
در همین ضوابط، استفاده از شبکه الیاف کربن با مقاومت تسلیم بیش از ۲۰۰۰ مگاپاسکال نیز بهعنوان جایگزین الیاف شیشه مطرح شده است.
بنابراین هنگام خرید و انتخاب مش، صرفاً عبارت «مش فایبرگلاس» کافی نیست و باید مشخصات فنی آن با الزامات سیستم موردنظر تطبیق داده شود.
آیا هر مش فایبرگلاسی، وال مش استاندارد است؟
خیر.
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور شود هر نوع توری یا مش فایبرگلاسی را میتوان بهعنوان وال مش در ساختمان استفاده کرد. در حالی که شبکه مورد استفاده برای مهار لرزهای دیوار باید از نظر نوع الیاف، مقاومت کششی، ساختار شبکه، دوام در محیط قلیایی و سایر مشخصات فنی، متناسب با سیستم طراحیشده باشد.
برای مثال، در مشخصات فنی شبکههای مورد استفاده در این سیستم، دو جهته بودن شبکه و عملکرد مناسب الیاف در دو راستای عمود بر هم اهمیت دارد. برخی دستورالعملهای فنی نیز الزامات مشخصی برای نسبت مقاومت کششی دو راستای شبکه و مشخصات الیاف تعیین کردهاند.
پس عنوان وال مش بهتنهایی نشاندهنده انطباق فنی محصول نیست.
ارتباط وال مش با نشریه ۸۱۹ چیست؟
نشریه ۸۱۹ با عنوان «راهنمای طراحی سازهای و جزئیات اجرایی دیوارهای غیرسازهای» به طراحی و اجرای دیوارهای غیرسازهای و روشهای مهار آنها میپردازد. این ضابطه برای ارائه راهنمای طراحی و جزئیات اجرایی دیوارهای غیرسازهای تدوین شده است.
بنابراین در بررسی سیستم مهار دیوار، نباید استاندارد ۲۸۰۰، پیوست ششم و ضوابط اجرایی مرتبط را جدا از یکدیگر در نظر گرفت. استاندارد ۲۸۰۰ چارچوب الزامات لرزهای را مشخص میکند و ضوابط تخصصیتر میتوانند جزئیات طراحی و اجرای سیستم را تکمیل کنند.
مزایای استفاده از سیستم وال مش
در صورت طراحی و اجرای صحیح، استفاده از سیستم شبکه الیاف میتواند مزایایی مانند کاهش استفاده از اجزای فولادی، کاهش برخی جزئیات اجرایی و سرعت بالاتر اجرای سیستم مهار دیوار را به همراه داشته باشد.
همچنین حذف برخی وادارهای قائم در این روش میتواند باعث سادهتر شدن جزئیات معماری و اجرایی شود؛ البته این موضوع به شرایط و الزامات طراحی دیوار بستگی دارد و نباید بهصورت یک قاعده عمومی برای تمام پروژهها در نظر گرفته شود.
چگونه از انطباق وال مش با ضوابط مطمئن شویم؟
قبل از انتخاب محصول، بهتر است مشخصات فنی آن بررسی شود و صرفاً به عنوان تجاری «وال مش» اکتفا نشود. مواردی مانند برگه مشخصات فنی محصول، نوع الیاف، مقاومت کششی، مشخصات شبکه، مقاومت در محیط قلیایی، مشخصات پلاستر و مدارک آزمایشگاهی مرتبط میتوانند در ارزیابی فنی محصول مورد استفاده قرار گیرند.
از طرف دیگر، نحوه اجرای سیستم نیز به اندازه خود مصالح اهمیت دارد؛ زیرا حتی مصالح دارای مشخصات مناسب، در صورت اجرای نادرست نمیتوانند عملکرد مورد انتظار سیستم را تضمین کنند.
جمعبندی
بله، استفاده از شبکه الیاف برای مسلحکردن و مهار لرزهای دیوارهای غیرسازهای در پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش چهارم پیشبینی شده است. این پیوست، استفاده از شبکههای الیاف شیشه یا کربن و الزامات فنی مرتبط با آن را در روش مهار دیوار مطرح میکند.
اما باید بین «تأیید روش» و «تأیید یک محصول خاص» تفاوت قائل شد. هر محصولی که با عنوان وال مش عرضه میشود، صرفاً به دلیل داشتن این نام، خودکار منطبق با ضوابط استاندارد نیست و باید مشخصات فنی مصالح، طراحی سیستم و جزئیات اجرای آن بررسی شود.
بنابراین پاسخ دقیق این است:
وال مش بهعنوان روش مهار دیوار با شبکه الیاف در ضوابط لرزهای ۲۸۰۰ مطرح شده است؛ اما انطباق هر سیستم یا محصول وال مش با استاندارد، منوط به رعایت الزامات فنی، طراحی و اجرای صحیح آن است.